واقعیت هر چیز

این طور که من فهمیده ام، تا وقتی که بازی طبیعت با آدم تمام نشده است و آدم بازیچه و بازیگر هوسهای اوست، به ندرت مجال پیدا می کند که برای خودش در بحر چیزی فرو برود، و ناچار است صبرکند و تحمل کند تا آن وقتی برسد

که دیگر به درد هوسهای طبیعت نخورد و طبیعت اسمش را در "دفتر طاعت و اطاعت» خط بزند و او را از "صحنه سلامت" بیرون بیندازد، و آنوقت آدم چند صباحی مال خودش باشد و سرش را روی زانویش بگذارد و در بحر همه چیز فرو برود.

یکی از چیزهایی که من به تازگی در بحرش فرو رفته ام، فصلهای "دوستت دارم" و "عاشقتم" در زندگی آدمیزاد است. اگر به غربت نیفتاده بودم و بچه شیرخوره همسایه انگلیسی جلو چشم من بزرگ نشده بود و خودش پدر و صاحب دو تا بچه نشده بود، شاید هیچوقت تصور هم نمی کردم که جای فصلهای "دوستت دارم" و "عاشقتم" در "شرق" و "غرب" فرقی بکند! و لابد فکر می کردم که چون آسمان در همه جا یک رنگ است، پس ترتیب فصلهای دوست داشتن و عاشق بودن هم باید مثل هم باشد.

البته من از شرق فقط همان یک گوشه اش را می شناسم که آنجا به دنیا آمدم و بزرگ شدم و پدر شدم، و از غرب هم فقط با همین یک گوشه اش که در آنجا پیر شده ام و برای طبیعت، به اصطلاح، از حیز انتفاع افتاده ام، اندک آشنایی ای دارم.

آنجا که بودم، می دیدم که تقریبا همه جوانها زندگی زناشویی را با فصل "عاشقتم" شروع می کنند و این فصل خیلی کوتاه است. فردا یا پس فردا یا چند هفته دیگر یا دست بالاش چند ماه دیگر فصل "عاشقتم" آنها تمام می شد، و فصل بعدی هم دیگر بستگی داشت به آدمیت و عقل و شعور زن یا شوهر. گاهی می دیدی هنوز شش ماه از دوره زناشویی یک نفر نگذشته، این یک نفر به یک نفر دیگر گفته بود "عاشقتم" و با رسوایی بساط زناشویی را از هم می پاشید و به خودش و همسرش مهلت نمی داد که بعد از فصل "عاشقتم"، فصل "دوستت دارم" را با هم تجربه کنند. لابد اصطلاح "امروز عاشق، فردا فارغ" هم بر اساس همین تجربه ساخته شده است. البته کسی که عادت دشته باشد زود "عاشق" بشود، به "فراغت" نمی رسد، فقط خودش را از عشق قبلی خلاص می کند تا بتواند با آزادی گرفتار عشق بعدی بشود.

اما اینجا، در این گوشه از غرب، دست کم بعد از دوره ملکه ویکتوریا، یعنی از اوایل قرن بیستم به بعد کم کم زن و مرد عادت کردند که بعد از آشنا شدن با همدیگر، اول بگویند "I like you"، یعنی "دوستت دارم"، به همان قاعده و قراری که می گوییم "چلو کباب برگ را دوست دارم...من قرمه سبزی را دوست دارم! با این مفهوم، "دوستت دارم" با "از تو خوشم می آید" خیلی فرق نمی کند.

در فصل «دوستت دارم"، از استثناءها که بگذریم، زن و مرد همخانه و همخواب می شوند، سعی می کنند بچه دار نشوند، و اگر به ندرت بچه دار هم شدند، آسمان به زمین نمی آید، چون حالا دیگر اینجا هیچکس حرامزاده حساب نمی شود. خلاصه، فصل «دوستت دارم» چند سالی ادامه پیدا می کند تا اینکه هر دو خوب فکرهاشان را می کنند و می بینند، دلشان می خواهد با هم زندگی بکنند و آنوقت به همدیگر می گویند "I love you"، یعنی "عاشقتم" و می روند، ازدواج می کنند. یا اینکه می بینند، نمی خواهند با هم زندگی کنند و دوستانه به همدیگر می گویند "تو را به خیر و ما را به سلامت!"
حالا از این دو تا "رفتار اجتماعی" کدامش بهتر است، من نمی دانم! من نه استاد "رفتارهای اجتماعی" هستم، نه قاضی «اخلاق اجتماعی". فقط در بحر بعضی چیزها فرو می روم!

طبق این طرح، زنان برای این که بتوانند به تنهایی به خارج از مالزی سفر کنند باید از خانواده یا محل کار خود اجازه داشته باشند.

برناما، خبرگزاری رسمی مالزی به نقل از رئیس یتیم، وزیر خارجه مالزی گفته است که دولت مالزی درصدد تغییر قوانین مربوط به سفر زنان به خارج از کشور است.

مالزی یک کشور اسلامی است اما مقام های این کشور گفته اند که این طرح تنها به منظور مقابله با جرایم است. به گفته آنها از زنان در اغلب موارد برای حمل مواد مخدر استفاده می شود.

وزیر امور خارجه مالزی گفته است که این طرح پس از آن مطرح شد که چندین زن مالزیایی در دادگاه های خارجی حضور یافتند.

گروه های مدافع حقوق زنان، این طرح دولتی را سرکوبگرانه و واپس گرایانه توصیف کرده اند.

وزیر امور خارجه در مورد طرح دولت گفته است که زنان باید پیش از سفر نامه ای از خانواده و یا محل کار خود تهیه کنند که در آن، علت سفر توضیح داده شده باشد.

رئیس یتیم طرح اعمال محدودیت بر سفر زنان را به دولت این کشور ارائه کرده است.

این طرح مشابه طرحی است که در برخی کشورهای اسلامی وجود دارد که مطابق با آن زنان برای سفر احتیاح به مجوز دارند.

یک روزنامه مالزیایی گفته است که 119 مالزیایی در خارج از این کشور زندانی هستند که نود درصد آنها را زنان تشکیل می دهند.

طرح وزیر امور خارجه مالزی مخالفانی در خود دولت این کشور دارد.نگ ین ین، وزیر زنان و خانواده این کشور، طرح ارائه شده را ناقض حقوق زنان خوانده است.

یک سازمان اسلامی زنان نیز این طرح را ناقض حقوق زنان و ناقض حقوق بشر خوانده است.

هفته پیش در قضیه دیدار رابیندرانات تاگور، شاعر و فیلسوف هندی از ایران، حرف جایزه نوبل گرفتن او پیش آمد و سلامت روح او در پس دادن لقب مرحمتی جورج پنجم، پادشاه بریتانیای کبیر.

آن "گرفتن جایزه نوبل" و این "پس دادن لقب سِر" (Sir) مرا به یاد دو چیز انداخت. یکی تغییر و تحول در فکر و سلیقه اعضای آکادمی سوئد و یکی هم سابقه پس دادن جایزه ادبی نوبل.

من شرقی هستم و خیالباف، و هر اتفاقی که در شرق و غرب می افتد، برایش تعبیر و تفسیری دارم که آدمهای بیطرف کره های دیگر آن را ناشی از عقده می دانند و برایشان اعتباری ندارد.

مثلا می گویم چرا بعد از جنگ دوم که "آمریکا" پاش توی "اروپای غربی" باز شد و کم کم در آسیا تا خاور دور دست و پا دراز کرد، آکادمی سوئد ،"سوئدیت" خودش را فراموش کرد و شد "آکادمی غرب جدید"؟

چرا بعد از جنگ دوم، با "کبیر" شدن آمریکا، مفهوم "شرق" و "غرب" یک خرده قاطی پاطی شد؟ اگر "شرق" از "ژاپن" شروع می شود تا می رسد به قاره "آمریکا" که می شود انتهای "غرب"، چرا در قاره آمریکا فقط ایالات متحده و کانادا غرب حساب می شوند و مکزیک و برزیل و آرژانتین و شیلی و بقیه کشورهای قاره آمریکا نه شرق حساب می شوند، نه غرب؟ و چرا به "ژاپن"، که با آن حساب قاطی پاطی، حالا دیگر به آمریکا خیلی نزدیک تراست تا به چین، نگوییم "کشور غربی ژاپن"؟

آنوقت اعضای همین آکادمی سوئد که همه شخصیتهای بزرگ علمی و فرهنگی هستند، تا "سوئدی" بودند، به آدمهایی مثل رابیندرانات تاگور و رومن رولان و توماس مان و سینکلر لوییس، که همه شان کم وبیش سوسیالیست مشرب بودند، جایزه نوبل می دادند.

چرا بعد از "غربی شدن"، آدمی مثل "نیکوس کازانتزاکیس" را که یکی از مهمترین نویسندگان و شاعران و فیلسوفان یونان در قرن بیستم بود و بعد از جنگ دوم به ریاست اتحادیه گارگران سوسیالیست انتخابش کرده بودند و بارها نامزد دریافت جایزه نوبل شده بود، هیچوقت شایسته دریافت جایزه تشخیص ندادند و در سال 1957که سال آخر عمرش بود، با تفاوت یک رآی جایزه را دادند به "آلبرکامو"ی فرانسوی، که در "الجزایر" به دنیا آمده بود و خودش را الجزایری می دانست، اما در عین حال یکی از مخالفان سرسخت آزادی "الجزایر" از سلطه فرانسه بود، و منطقش هم این بود که: "شورش در الجزایر کار امپریالیسم جدید عربی است، به رهبری مصر، و حرکتی است ضد غربی، با زمینه چینی روسیه برای دوره کردن اروپا و منزوی کردن آمریکا؟"

حالا کاری ندارم به اینکه خود آلبر کامو گفته بود: "کازانتزاکیس صد برابر بیشتر از من شایسته دریافت این جایزه بود"، اما به این کار دارم که چرا اعضای آکادمی سوئد در همان سال 1957جایزه را به "ژان پل سارتر" ندادند که یکی از بزرگترین فیلسوفان و رمان نویسان و نمایشنامه نویسان و منتقدان ادبی قرن بیستم فرانسه و یکی از سرسخت ترین مدافعان آزادی و استقلال "الجزایر" بود و چند سر و گردن بلندتر از "آلبر کامو" ؟

و بعد در سال 1964، یعنی دو سال بعد از استقلال "الجزایر" به قیمت هشت سال جنگ و صدها هزار نفر کشته، آمدند گفتند حالا می شود جایزه نوبل را به ژان پل سارتر داد! اما ژان پل سارتر هم که خیلی زرنگ تر از آنها بود، چیزی گفت که از زرورق ادب و ادبیات درش بیاوریم، می شود: "نخیر، خیلی ممنون! من جایزه نوبل نمی خواهم! نویسنده نباید بگذارد او را به یک بُت تبدیل کنند!"

جمهوری اسلامی از آغاز کوشیده است انقلاب ایران را براندازی نهاد سلطنت و نفی مطلق تاریخ پادشاهان گذشته بداند؛ اما یادکرد دوره‌ پادشاهی صفوی به تازگی در گفتار سیاستمردان جمهوری اسلامی پررنگ شده است.

در زبان روحانیان حاکم، عهد صفوی نماد اوج قدرت سیاسی روحانیت و بدل شدن تشیع به ایدئولوژی حکومت است.

کنگره‌بزرگداشت شیخ بهایی که به تازگی در مشهد برگزار شد، عرصه ‌ای آشکار برای ستایش پادشاهان صفوی و توجیه همکاری علما و فقها با آنان بود.

در این کنگره، اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت نظام سخنانی را در مدح دوران صفوی و مقام شیخ بهایی بیان کرد.

پیشتر نیز، وی در کنگره‌بزرگداشت ملامحسن فیض کاشانی، از علمای عهد صفوی گفته بود:"در دوره‌ صفوی بود که ایران سراسر هویتی شیعی پیدا کرد و در این دوره بود که با تکیه بر عمیق‌ترین احساسات مردم، روحانیت با حکومت همراه شد."

در همین سخنرانی وی تاکید کرد:"اگر روحانیت دچار انزوا شود، مشکلات واقعی در کشور ایجاد می‌شود و خود روحانیت هم نباید تسلیم انزوا شود."

همچنین آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی نیز در سخنرانی اخیر خود در دانشگاه علم و صنعت از ضرورت "شجاعت در برابر هیبت دشمن" سخن گفت و تصریح کرد:"آن روزی که شهر اصفهان در دوره‌ شاه سلطان حسین مورد غارت قرار گرفت و مردم قتل عام شدند و حکومت باعظمت صفوی نابود شد، خیلی از افراد غیور بودند که حاضر بودند مبارزه و مقاومت کنند، اما شاه سلطان حسین ضعیف بود."

در جدل و جنجال جناح‌های سیاسی، کسانی سخن وی را ناظر به محمد خاتمی یا عبدالله نوری دو فرد مطرح برای نامزدی ریاست جمهوری آینده ایران تعبیر کردند.

به نوشته‌ روزنامه‌ کیهان، عبدالله نوری ظاهرا گفته است:"به نظر می‌رسد پادشاه وقت صفویه چاره را در آن دید که قدرت خود را فدای کشور نکند. او می‌ دانست که سرنگون خواهد شد. پس از این رو بهتر دید که کنار برود و بدین ترتیب ایران و شهرها و میراث فرهنگی و تاریخی حفظ شود."

عهد صفوی، رؤیایی شیرین یا الگویی سیاسی؟

دوره‌ پادشاهی صفوی برای روحانیان شیرین ‌ترین خاطره‌ تاریخی می‌نماید. این دوره، نخستین تجربه‌‌ کامیاب دولت شیعی در ایران است.

شاه اسماعیل، بنیادگذار سلسله‌ صفوی، خود رهبر فرقه‌ای صوفی بود و کوشید منش دینی خود را اساس سیاست قرار دهد.

در ایرانی که اکثریت آن با اهل سنت بود، وی با جنگاوری و سلحشوری و به قهر و خشونت مذهب مردم عادی را از تسنن به تشیع تغییر داد و گفت:"اگر رعیت حرفی بگوید شمشیر می‌کشم و یک کس را زنده نمی‌گذارم."

پادشاهان صفوی از عالمان شیعی جبل عامل لبنان که رهبران اقلیت شیعه تحت امپراتوری عثمانی قلمداد می‌شدند، برای حضور در دربار پادشاهی دعوت کردند. این فقیهان نظام روحانیت تازه‌ای را پی ‌ریزی کردند و تحولی عمیق در فقه پدید آوردند و فقه شیعی را در خدمت اداره‌ سیاسی کشور قرار دادند.

اما عهد صفوی تنها از آن رو که رويای گوارای قدرتی از دست رفته برای روحانیان را تداعی می‌کند، اهمیت ندارد.

پس از آنکه در پی حمله‌ اعراب، ایران زمین تجزیه شد و به حکومت‌های محلی و قبیله‌ای سپرده شد، صفویان آرزوی احیای شوکت دیرین ایران زمین را در دل پرواندند و کوشیدند مرزهای ایران را تا جای ممکن گسترش دهند و حشمت ایران دوره‌ ساسانیان را بازگردانند.

در همین دوره، ایران به قدرت منطقه‌ای عظیمی بدل شد که با جهان اسلام و امپراتوری عثمانی رقابت می‌ کرد.

پادشاهان صفوی با برگزیدن دیپلماسی ويژه‌ ای تلاش می‌کردند به اروپاییان نزدیک شوند و در ائتلاف با دولت‌های مسیحی توازن قدرت با امپراتوری عثمانی را در منطقه حفظ کنند.

شماری از تحلیلگران سیاسی بارها تاکید کرده‌ اند که دست‌ کم برخی از رهبران ایران در آرزوی پدید آوردن یک «امپراتوری» در منطقه‌ خاورمیانه هستند، اما این بار احیای امپراتوری را نه در ائتلاف با دولت‌های مسیحی که در چالش با این دولت‌ ها ممکن می‌دانند.

عهد صفویه در برابر دوران مشروطیت

هرچه خاطره‌ عهد صفوی برای روحانیان حاکم شیرین است، یادآوری دوران مشروطیت کام آنان را تلخ می‌کند.

روحانیان حاکم، دوران مشروطیت را آغاز شکل‌ گیری نهادهای مدرن در ایران و کوتاه شدن دست آنان از نهادهای سیاسی و حقوقی و آموزشی می‌انگارند.

بسیاری از سیاستمداران ایرانی به مناسبت‌های مختلف، در باره‌ "تکرار تجربه‌ مشروطیت" هشدار داده‌ اند و دانشگاهیان و روشنفکران را مسئول انزوای سیاسی نزدیک به سه ربع قرن خود می‌دانند.

آیت الله خمینی و دیگر رهبران روحانی، شخصیت‌هایی چون شیخ فضل الله نوری را که به دست مشروطه‌ خواهان کشته شد، تقدیس کرده‌اند.

شیخ فضل الله نوری در تاریخ مشروطیت نماد جبهه‌ اسلام‌ خواهی در برابر تجددطلبی و دشمن آزادی و برابری شناخته می‌شود.

در عوض، اندک روحانیانی که به مشروطه‌خواهان نزدیک بودند و از این جنبش حمایت می‌کردند، هیچ یک در گفتار رسمی جمهوری اسلامی جایگاهی بلند ندارند.

از سوی دیگر، آیت الله خمینی روحانیانی را که با دربار پهلوی همکاری می ‌کردند، "روحانی درباری" نام داد و آنها را فاسد و منحرف خواند؛ اما از روحانیانی که مانند محمد باقر مجلسی یا ملااحمد نراقی، مقامی منیع در دربار صفوی و قاجار داشتند، ستایشی احترام‌آمیز کرد.

حتی روحانیانی که در دوره‌ محمدرضاشاه پهلوی گرایشی انقلابی نداشتند یا مانند حسین‌علی راشد در دانشگاه تدریس و در رادیو وعظ می‌ کرددند، در جمهوری اسلامی مغضوب و مهجور ماندند.

تاریخ ‌سازی، نیازی سیاسی

ساختن روایتی رسمی از تاریخ، نیازی سیاسی است. حکومت‌های غیردموکراتیک بیش از حکومت‌های دیگر تاریخ ‌سازی را ضروری می‌بینند.

با ساختن روایتی رسمی از تاریخ، حکومت می‌کوشد خاطره‌ جمعی را مصادره کند؛ زیرا جا انداختن مشروعیت سیاسی حکومت با این کار ممکن می‌شود.

اگر همگان روایت حکومت از گذشته را بپذیرند، به واقع به معیارها، ارزش‌ گذاری‌ها و الگوپردازی ‌های کنونی آن حکومت هم تن داده‌اند.

حکومت تنها دل‌مشغول اکنون و آینده نیست؛ بلکه سخت نگران پرداختن تصویری خاص از گذشته نیز هست و از طریق نظام آموزشی، رسانه و دیگر ابزارها روایت رسمی خود از تاریخ را شکل می‌دهد و بر خاطره‌ جمعی تحمیل می‌کند.

اما تاریخ‌سازی حکومت می‌تواند بازی خطرناکی باشد و حتی برای خود حکومتگران توهم‌بیافریند.

بر خلاف عقیده‌عمومی، تاریخ هرگز تکرار نمی‌شود و هر حادثه تنها یک بار در گذر تاریخ رخ می‌دهد. اگر در روایتی رسمی، حکومتی بکوشد دوره‌ ای تاریخی را الگوی خود قرار دهد یا با استناد به موفقیت آن دوره‌تاریخی، راهِ برگزیده‌ کنونی خود را موجه و مشروع بینگارد، دچار خطایی معرفت‌ شناختی شده که ممکن است پیامدهای عملی سهمگینی داشته باشد.

دوره‌ صفوی یا مشروطیت، ورای نیک و بد آن، زمانی از دست رفته و سپری‌ شده ‌اند. منطق معادلات سیاسی کنونی با ارجاع‌های تاریخی قابل توضیح نیست. حکومت‌هایی که به منطق زنده، جاری و متحول سیاسی هر روزه اعتنای بیشتری دارند، کمتر پروای تاریخ ‌سازی، قهرمان‌پردازی و دستکاری حافظه‌ جمعی می‌کنند.

موزه بریتانیا در شهر لندن از روز پنج شنبه نوزدهم فوریه تا اواسط ماه ژوئن نمایشگاهی از آثار دوران صفوی با عنوان "شاه عباس، بازسازی ایران" برگزار می کند.

این نمایشگاه از این جهت مورد اهمیت است که شاید اولین بار باشد نمایشگاهی با این ابعاد روی آثار و اتفاقات دوران صفوی و به ویژه یکی از شاهان ایران تمرکز کرده است.

شاه عباس نامدارترین شاه دوران صفوی است که بیش از 42 سال در ایران حکومت کرد.

او به معماری، موسیقی، نقاشی و شعر علاقه داشت و میدان نقش جهان، عالی قاپو، بخش هایی از عمارت چهل ستون، چهار باغ و پل های زاینده رود از آثار به جا مانده از دوران وی هستند.

تشیع دوازده امامی که در زمان شاه اسماعیل صفوی آغاز شده بود در دوره شاه عباس تثبیت و تحکیم شد.

وستا کرتیس، یکی از کارشناسان و مسئول سکه های ایرانی و اسلامی موزه بریتانیا، درباره اهمیت این نمایشگاه به بی بی سی گفت:"به نظر من درحال حاضر اهمیت هر نمایشگاهی درباره ایران بسیار زیاد است. به این دلیل که توجه زیادی درباره فرهنگ و هنر ایران در غرب وجود ندارد. از لحاظ تاریخی غرب خیلی بیشتر به طرف نمایشگاه هایی که درباره رم و یونان هستند می روند و یا حتی درباره فرهنگ و هنر عثمانی."

او افزود: "کمتر چیزی درباره ایران وجود دارد و ما به عنوان یک ایرانی باید سعی کنیم فرهنگ خودمان را در دنیا پخش کنیم و اینکه امکان برگزاری چنین نمایشگاهی را داریم بسیار عالی است. اگر شما به اشیای صفوی نگاه کنید همپای اشیای عثمانی و یا مغول های هند است ولی آنها در دنیا توجه خیلی بیشتری نسبت به هنر صفوی می بینند."

نمایشگاه "شاه عباس، بازسازی ایران" با همکاری موزه بریتانیا با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و موزه ملی ایران برگزار شده است.

شیلا کنبی، برگزار کننده نمایشگاه و کارشناس هنر دوران صفوی درباره گردآوری اشیای به نمایش درآمده در نمایشگاه شاه عباس می گوید:"در حدود یک سوم اشیایی که در این نمایشگاه به نمایش درآمده اند از موزه ملی ایران قرض گرفته شده اند و موزه ملی ایران طرف اصلی برنامه ریزی و سازماندهی این نمایشگاه در ایران بود. ما اشیایی از مجموعه دائمی موزه بریتانیا هم داریم و بقیه اشیا را نیز از مجموعه دارهای خصوصی و عمومی در آمریکا و اروپا گرد آوری کردیم."

بخش اعظم این نمایشگاه تحقیقات و کاوش هایی است که اهمیت و میراثی را که از شاه عباس به عنوان یکی از شاهان صفوی به جا مانده نشان می دهد و می توان گفت به نوعی فرصت ويژه ای براي شناخت اهمیت دوره صفوی و سهم شاه عباس در ساختن ایران مدرن است.

وستا کرتیس درباره اشیای به نمایش درآمده در این موزه می گوید:"اشیای بسیار زیبایی مثل فرش هایی که از موزه فرش تهران و موزه ملی ایران آمده اند. پارچه های نفیس و ظروف چینی بسیار عالی از اردبیل، تابلوهای مینیاتور و خوشنویسی و بسیاری از اشیای نفیسی که فقط در موزه های ایران موجود است. در ضمن از موزه کلیسای وانک اصفهان هم اشیایی آورده ایم."

شیلا کنبی نیز درباره روند تبادلات فرهنگی بین ایران و بریتانیا می گوید:"هم مقامات ایران و هم بریتانیا ما را تشویق کردند که تبادلات فرهنگی با هم داشته باشیم. برای برگزاری این نمایشگاه روندی طولانی را پشت سر گذاشتیم. اصولا مقامات در تمام این دوره بدون توجه به اتفاقاتی که رخ داد ما را به برپا کردن این نمایشگاه تشویق کردند. و ما امیدواریم که درآینده بتوانیم از اینجا هم به ایران چیزهایی بفرستیم. این تبادل است و من فکر می کنم برای هر دو طرف خوب باشد."

نمایشگاه شاه عباس سومین نمایشگاه از چهار نمایشگاهی است که موزه بریتانیا در لندن در ماه های اخیر به نمایش گذاشت. محوریت اصلی این نمایشگاه ها پادشاهان و یا حاکمانی هستند که جهان را تغییر دادند.

دو نمایشگاه پیشین حاکمانی از چین و روم بودند و بعد از شاه عباس هم نمایشگاهی از یک حکمران مکزیکی برگزار خواهد شد.

مهری مهر نیا، بازیگر با سابقه تلویزیون، تئاتر و سینمای ایران، صبح چهارشنبه 30 بهمن ماه در سن 82 سالگی در بیمارستان باهر تهران، درگذشت.

خانم مهر نیا، سال های آخر عمر خود را در حالیکه بیمار بود در خانه سالمندان گذراند.

او سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم زن را برای بازی در فیلم "تنوره دیو" از چهارمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرده بود.

فیلم تنوره دیو به کارگردانی کیانوش عیاری در سال 1364 ساخته شد.

آخرین کار سینمایی مهری مهرنیا، ایفای نقشی کوتاه در فیلم"همیشه پای یک زن در میان است" ساخته کمال تبریزی بود.

حاصل کار 50 سال بازیگری وی، بازی در بیش از 40 فیلم سینمایی بود که برخی از آنها عبارتند از "روسری آبی"، "کلاه قرمزی و پسرخاله"، "شازده احتجاب"، "ازدواج به سبک ایرانی"،"اتوبوس"، "علی کنکوری"، "هیولای درون"، "مادر"،"مسافران مهتاب" و "دزد و نویسنده".

خانم مهرنیا سال ۱۳۰۶ در آلاشت سوادکوه به دنیا آمد و در ۱۳۲۶ در جامعه باربد، زیر نظر اسماعیل مهرتاش مشغول به یادگیری آواز شد.

وی فعالیت در تئاتر را از سال ۱۳۲۷ آغاز کرد و در ۱۳۳۹ با فیلم "بچه ننه" به کارگردانی امین امینی ،وارد دنیای سینما شد.

مهری مهرنیا، در جریان بزرگداشت خود در مراسم هشتمین جشن سینمای ایران در سال 83 در تالار میلاد، از ناصر تقوایی، کارگردان سرشناس سینمای ایران به شدت انتقاد کرد و گفت، ناصر تقوایی حالی از او نمی‏پرسد و سراغی از او نمی‏گیرد در حالیکه او "به خاطر بازی در یکی از فیلم های آقای تقوایی دچار حادثه شده است".

گرهارد شرودر صدر اعظم سابق آلمان در سفری به ایران خواستار گفتگوی مستقیم تهران و واشنگتن شده است.

آقای شرودر هنگام ورود به تهران در روز پنجشنبه گفت چنین گفتگوهایی میان دو کشور او را "بسیار خوشحال" خواهد کرد.

وی که تا اواخر 2005 صدر اعظم آلمان بود ضمن مخالفت با دستیابی ایران به سلاح های اتمی خواستار حل این پرونده از طریق مذاکره بود و بر حذف گزینه نظامی مقابل ایران تاکید داشت. ایران می گوید به دنبال سلاح های اتمی نیست.

آقای شرودر قرار است در این سفر یک مرکز عصب شناسی را که از جمله توسط پروفسور مجید سمیعی، مختصص ایرانی ساکن آلمان بنیان گذاشته شده، افتتاح کند.

پروفسور سمیعی یکی از مشهورترین جراحان مغز و اعصاب در جهان است.

گرهارد شرودر گفته است که حامل هیچ پیامی از سوی واشنگتن برای ایران نیست اما می گوید در مورد مسائل سیاسی با رهبران ایران گفتگو خواهد کرد.

وی قرار است در این سفر چهار روزه با محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران دیدار کند.

ایران پیشتر میانجیگری احتمالی آقای شرودر میان تهران و واشنگتن را رد کرده بود. وزارت امور خارجه ایران گفته است نه آلمانی ها در این باره چیزی به ایران گفته اند و نه قرار است چنین برنامه ای در دستور کار این سفر باشد.

با این حال برخی گزارش ها حاکیست که سفر آقای شرودر با اطلاع دولت آلمان و حمایت وزارت امور خارجه این کشور انجام می شود.

آلمان می گوید موضوع برنامه اتمی ایران نقش مهمی در سفر آقای شرودر خواهد داشت و او در سفر خود موضع دولت آلمان را در قبال برنامه‌ اتمی ایران آشکارتر و شفاف‌تر بیان خواهد کرد.

آلمان از ایران خواسته تا دست از غنی سازی اورانیوم بردارد.

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان به تازگی در جریان اجلاس امنیتی مونیخ به ایران هشدار داد که در صورت به نتیجه نرسیدن تلاش های دیپلماتیک برای انصراف ایران از این موضوع، آلمان از تشدید تحریم ها علیه ایران حمایت خواهد کرد.

آژانس بین المللی انرژی اتمی می گوید که هرچند اخیرا از سرعت روند گسترش مرکز غنی سازی اورانیوم ایران در نطنز کاسته شده است اما ذخیره سوخت اتمی آن طی شش ماه اخیر دو برابر شده است.

به علاوه این آژانس همچون گزارش قبلی خود اذعان کرده است که علیرغم شش سال تحقیقات فشرده هنوز به پاسخ این سوال که آیا برنامه اتمی جنجال آفرین ایران کاملا صلح آمیز است نزدیکتر نشده است.

این آژانس در گزارش تازه خود درباره برنامه اتمی ایران گفت که این کشور از ماه نوامبر تاکنون شمار سانتریفوژ های خود - تجهیزاتی برای غنی سازی اورانیوم - را تنها به تعداد 136 عدد افزایش داده است به طوری که شمار سانتریفوژهای فعال ایران اکنون 3936 عدد است.

یک مقام بلندپایه سازمان ملل به خبرگزاری رویتر گفت که فرآیند نصب و عملیاتی کردن سانتریفوژها از ماه اوت گذشته تاکنون - طی شش ماه - "به طور قابل توجهی" کند شده است.

اما بنابه این گزارش ایران اعلام کرده است که ذخیره اورانیوم غنی شده آن با غلظت پایین - که برای تامین سوخت راکتورها کاربرد دارد - از 480 کیلوگرم در ماه اوت به 1010 کیلوگرم در حال حاضر رسیده است.

به گزارش رویتر علی اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس اتمی در وین گفت او هیچ افتی در روند توسعه برنامه هسته ای ایران نمی بیند زیرا "باید کل بسته را ببینید."

آمریکا در واکنش به این گزارش ایران را ترغیب کرد فعالیت های غنی سازی را کنار بگذارد و گفت خودداری ایران از دادن پاسخی سازنده به درخواست های آژانس بین المللی انرژی اتمی در ارتباط با برنامه اتمی "عمیقا نگران کننده" است.

گوردون دیوگید سخنگوی وزارت خارجه در واشنگتن به خبرنگاران گفت: "ما این گزارش را فرصت از دست رفته دیگری برای رفع نگرانی های بین المللی می دانیم."

وی افزود: "در غیاب پایبندی ایران به تعهدات اتمی بین المللی اش و شفافیت در مقابل آژانس بین المللی انرژی اتمی، جامعه بین المللی نمی تواند به این مساله اعتماد داشته باشد که برنامه اتمی ایران صرفا صلح آمیز است."

ایران برخلاف اتهامات آمریکا می گوید که برنامه اتمی اش نه برای دستیابی به ظرفیت ساخت سلاح اتمی بلکه برای تولید انرژی است.

گزارش تازه آژانس همچنین می گوید که ایران هنوز مانع تحقیقات بازرسان این آژانس در مورد ادعاهای غرب در زمینه جنبه های احتمالا تسلیحاتی برنامه اتمی ایران در گذشته می شود.

آقای سلطانیه اتهام عدم همکاری ایران با آژانس اتمی را رد کرد و گفت که کشورش به لحاظ قانونی مجبور به چنین کاری نیست.

سایر نکات گزارش آژانس درباره برنامه اتمی ایران:

• هم اکنون 3936 سانتریفوژ در نطنز مشغول غنی سازی اورانیوم هستند
• علاوه بر این، 1476 سانتریفوژ دیگر در مرحله خلاء یا انجام تست های خالی (به اصطلاح خشک) بدون مواد اتمی هستند و 125 سانتریفوژ دیگر نصب شده اما هنوز به کار نیافتاده است
• ایران بازرسان را از انجام بررسی ها در راکتور آب سنگین اراک منع می کند
• ایران به روی تاسیسات اراک گنبدی ساخته است که نظارت بر این تاسیسات از طریق ماهواره را غیرممکن می کند

محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، دو روز پیشتر این موضوع را که ایران اخیرا سانتریفوژهای خود را به تعدادی که احتمالا می توانسته افزایش نداده است، به یک "تصمیم سیاسی" نسبت داد.

آقای البرادعی به خبرنگاران گفت ایران برای شفاف کردن جنبه های نظامی احتمالی برنامه هسته ای خود با این آژانس همکاری نمی کند.

او افزود: "آنها آنچه را که شورای امنیت از ما خواسته بود به اجرا در نمی آورند. شورای امنیت از ما خواسته بود تا درباره این مساله (مطالعات مروبط به جنبه های نظامی احتمالی برنامه هسته ای) نقاط ابهام را رفع کنیم."

ایران می گوید این ادعاها بر اطلاعات جعلی استوار است و برای رفع ابهام در مورد آنها همکاری نخواهد کرد.

نیروهای افغان و بریتانیایی در نتیجه علمیاتی در جنوب افغانستان، مواد شیمیایی را که برای تولید مواد مخدر از آن استفاده می شود به دست آورده اند.

ارزش این مواد شیمیایی بیش از پنجاه میلیون پوند برآورد شده است.

جان هاتن، وزیر دفاع بریتانیا از "شجاعت" سربازان کشورش ستایش کرد و گفت که این دستاورد، طالبان را از نظر مالی با دشواری های زیادی روبرو خواهد کرد.

این مواد شیمیایی در ولایت هلمند، در جنوب افغانستان به دست نیروهای افغان و بریتانیایی افتاده است.

هلمند از بزرگترین مراکز تولید مواد مخدر در سطح جهان به شمار می رود.

در این عملیات، هفتصد سرباز افغان و بریتانیایی به چهار کارخانه تولید مواد مخدر حمله کردند.

مقام های افغان می گویند در این عملیات، همچنین محلاتی مورد حمله قرار گرفت که در آن مواد انفجاری و بمب ساخته می شد.

در این عملیات، مقداری سلاح سبک و راکت انداز، بر علاوه یک موترسیکلتی که برای اجرای حمله انتحاری آماده شده بود، بدست آمده است.

دولت افغانستان و نیروهای خارجی مستقر در این کشور معتقدند که تولید و قاچاق مواد مخدر عمده ترین منبع طالبان و گروه های شورشی که علیه دولت افغانستان می جنگند، محسوب می شود و با کاهش تولید و قاچاق مواد مخدر طالبان و دیگر گروه های شورشی با کمبود منابع مالی روبرو خواهند شد.

در سالهای بعد از سقوط طالبان مبارزه علیه مواد مخدر، از اولویت های دولت افغانستان و جامعه جهانی در این کشور بوده است.

دولت افغانستان توانسته است کشت خشخاش و تولید مواد مخدر را در مناطق آرام کاهش دهد، اما در مناطق نا آرام برنامه مبارزه با مواد مخدر موفقیت چندانی نداشته است.

در حال حاضر در حالی که دولت افغانستان مناطقی را که در آن کشت خشخاش رایج بود محدود کرده اما این محدودیت کاهش قابل ملاحظه کشت خشخاش و تولید مواد مخدر را به دنبال نداشته است، زیرا در مناطق نا آرام کشت خشخاش بیشتر شده و در نتیجه افغانستان همچنان در صدر کشور هایی که میزان بالای تولید مواد مخدر را دارند باقی مانده است.

اخیرا تلاش دولت افغانستان علیه قاچاقبران مواد مخدر نیز شدید تر شده و در نزیک به یک سال گذشته صدها تن به اتهام دست داشتن در قاچاق مواد مخدر به زندان محکوم شده اند.

یک مقام ارشد بریتانیایی جزئیات آنچه را که می گوید پیشنهاد ایران برای پایان دادن به حمله به نیروهای بریتانیایی در عراق بوده، فاش کرده است.

در یک برنامه مستند که قرار است شنبه 20 فوریه از شبکه 2 تلویزیون بی بی سی پخش شود، جان سورز، نماینده بریتانیا در سازمان ملل متحد از گفتگوهای پشت پرده بین ایران و غرب سخن گفته و می گوید پیشنهادهای ایران در سال 2005 یعنی هنگامی که حمله به سربازان بریتانیایی و آمریکایی در عراق با بمب هایی که در کنار جاده کارگذاشته شده بود به اوج خود رسیده بود، مطرح شده بود.

در آن موقع ابعاد نقش ایران در مسلح ساختن و آموزش پیکارجویان روشن نبود و دولت ایران همواره هرگونه نقشی در این مورد را تکذیب کرده بود.

ولی جان سورز در برنامه بی بی سی می گوید نه تنها ایران به طور خصوصی به دخالت خود در حملات با بمب اذعان کرده بود، حتی پیشنهاد کرده بود در برابر پایان دادن به این حملات، غرب از مخالفت با برنامه غنی سازی اورانیوم ایران دست بردارد.

جان سورز می گوید دولت بریتانیا این پیشنهاد را که در جریان یک مذاکره غیر رسمی در هتلی در لندن عنوان شده بود، نپذیرفته بود.

جان سورز در این باره به بی بی سی می گوید: " ایرانیانی بودند که به لندن می آمدند و پیشنهاد صرف چای در یک هتل را می دادند. آنان همین کار را در پاریس و برلین هم می کنند (می کردند) . بعدا ما یادداشت هایی را که داشتیم با هم مقایسه می کردیم."

جان سورز می افزاید: " ایرانی ها می خواستند با ما به توافقی برسند که بر اساس آن به کشتن نیروهای ما در عراق پایان دهند و در عوض مجاز باشند که برنامه هسته ای خود را دنبال کنند. آنها می گفتند ما به کشته شدن شما در عراق و تضعیف روند سیاسی عراق پایان می دهیم، شما هم به ما اجازه دهید برنامه هسته ای مان را بدون مزاحمت دنبال کنیم."

دولت بریتانیا این پیشنهاد را نپذیرفت و اندکی بعد ایران برنامه غنی سازی هسته ای را از سر گرفت.

هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا می گوید بحث با چین در مورد حقوق بشر، نباید مانع پیشرفت در حوزه های دیگر شود. کلینتون امروز، جمعه، پیش از ورود به پکن به خبرنگاران گفت دو کشور نباید اجازه دهند اختلافاتشان از درگیری آنها در مسائلی مانند تغییر آب و هوا، بحران مالی جهانی و تهدید های امنیتی جلوگیری کند. خانم کلینتون شامگاه جمعه در آخرین مرحله سفر به چهار کشور آسیای شرقی وارد پکن شد. او روز شنبه از جمله با رییس جمهوری و نخست وزیر چین ملاقات خواهد کرد و در ضیافتی که همتای چینی وی ترتیب می دهد حضور خواهد یافت. روز یکشنبه، وزیر امور خارجه آمریکا در آیین دعا و نیایش در یک کلیسا شرکت خواهد کرد و پیش از بازگشت به واشنگتن با گروهی از زنان و رهبران جامعه مدنی چین به گفت و گو خواهد نشست. کلینتون، که دیدارهایش بر بحران اقتصادی جهانی، تغییر آب و هوا و برنامه اتمی کره شمالی متمرکز بوده است، پیش از ورود به پکن امروز، جمعه، در سئول از کره جنوبی حمایت کرد و کره شمالی را از هر عمل تحریک کننده ای برحذر داشت. هیلاری کلینتون و وزیر امور خارجه کره جنوبی در کنفرانس خبری مشترکی شرکت کردند و از کره شمالی خواستند به مذاکرات مرزی باز گردد و گفت و شنود با سئول را از سر بگیرد. ماه پیش، کره شمالی اعلام کرد تمام توافق های سیاسی و نظامی با کره جنوبی را لغو می کند. در ماه های اخیر، تنش در شبه جزیره کره رو به افزایش بوده است. آمریکا و کره جنوبی هشدار داده اند که کره شمالی قصد دارد یک موشک بالیتسک دور بردی را که امکان دارد بتواند به ایالات متحده برسد، آزمایش کند. کلینتون هشدار داد چنین اقدامی قطعامنه ای را که سازمان ملل متحد پس از آزمایشی مشابه در سال ۲۰۰۶ تصویب کرد نقض می کند. کلینتون در سئول، همچنین اعلام کرد «استیفن بوس ورث»، فرستاده جدید واشنگتن به کره شمالی و سرپرست مذاکرات اتمی شش جانبه در مورد برنامه اتمی آن کشور خواهد بود.   

یک گروه طرفدار رسانه ها می گوید در سال ۲۰۰۸ تعداد کمتری از روزنامه نگاران در سراسر جهان کشته شدند یا به زندان افتادند - از سال ۲۰۰۱ که آمریکا جنگ با تروریسم را آغاز کرد، این نخستین بار است که چنین کاهشی صورت می گیرد.کمیته حفاظت از روزنامه نگاران(CPJ) امروز، سه شنبه، در گزارش سالانه خود در مورد حملات به مطبوعات گفت در سال ۲۰۰۸ چهل و یک خبرنگار در سراسر جهان کشته شدند، این رقم در سال ۲۰۰۷ شصت و پنج نفر بود.گزارش حاکی است شمار خبرنگارانی که در عراق کشته شدند سبیار پایین آمده است، و بهبود امنیت و احتمالا کاهش تعداد دفاتر خارجی در بغداد را موثرمی داند. کمیته حفاظت از روزنامه نگاران از این خبر استقبال کرد اما همچنین هشدار داد که روزنامه نگاران در سراسر جهان هنوز هدف قرار می گیردند. کمیته گفت تهدیدهای جاری برای زیر فشار گذاشتن آزادی های مطبوعات بیشتر از یک نسل پیش زیانبار است، زیرا هدف این است که از طریق خشونت و دستگیری ها، یک «فضای ترس و خود سانسوری» ایجاد شود.